Private house Berlin-Mitte
Behzadi + Partner Architekten BDA and Torsten Hentsch

Naar referenties en case-studies

 

Hafenquartier Berlin Mitte

Tussen 2008 en 2012 ontstond in Berlijn op basis van een door Agromex GmbH & Co. KG uitgeschreven architectuurwedstrijd het Hafenquartier Mitte, een complex met elf stadswoningen naar een ontwerp van architectenbureau Behzadi + Partner.


Het complex bevindt zich nabij het centraal station en ligt direct aan het Seller Stadtpark en het Spandauer Kanal. De structuur van de woningen en ruimtes laat zowel qua functie als esthetiek niets te wensen over. Verschillende plattegronden, met een woonoppervlakte van 263-340 vierkante meter of een woon-/nuttige oppervlakte van 384-495 vierkante meter, bieden voldoende plaats voor uiteenlopende woonwensen en een consequente scheiding tussen individuele en gemeenschappelijke ruimtes.

Met het oog op de richtlijnen van de projectontwikkelaar werd zowel voor binnen als buiten overwegend gekozen voor natuurlijke en duurzame materialen. In de badkamer, keuken en entree gebruikten de architecten tegels van Mosa (serie Terra Beige & Brown en Terra Maestricht), die ze ook al met veel succes in enkele van hun andere projecten inzetten (woonhuizen in de Berlijnse wijk Friedrichshain en een villa in Geltow bij Potsdam).

In een interview vertelt Torsten Hentsch meer over dit bijzondere woonproject. De architect was binnen het team van Behzadi + Partner verantwoordelijk voor de planning van de stadswoningen en de ontwikkeling van het concept voor de binnenruimtes. Sinds 2008 heeft hij een eigen architectenbureau en werkt ook nu nog nauw samen met Behzadi + Partner.

 

Neubau-Hafenquartier-Berlin-Mitte-05.jpg

 

Meneer Hentsch, met de stadswoningen in het Berlijnse Hafenquartier hebt u een overtuigend woonproject neergezet dat het concept van traditionele townhouses met behulp van moderne middelen naar het heden tilt. Waarom is dit project juist op deze locatie ontstaan?

Het oorspronkelijke plan was om op het open terrein, omgrensd door water, een park en spoorlijnen, kantoor- en bedrijfspanden neer te zetten. Door de toenemende populariteit van wonen in de stad ontstond bij de projectontwikkelaar echter het idee om het grondstuk op te delen in stadswoningen. Daarvoor is toen een wedstrijd uitgeschreven.

 

Hafenquartier-Berlin-Mitte-home01.jpg
Neubau-Hafenquartier-Berlin-Mitte-07.jpg

 

Welke richtlijnen waren er voor de architectuur van het wooncomplex?

Het doel was individuele stadswoningen te ontwikkelen die aansluiten bij de omgeving, maar wel een stedelijke uitstraling hebben. Daarbij lag de focus op het creëren van een samenhangende, harmonieuze buitenkant, waarin tegelijkertijd de individualiteit van de afzonderlijke woningen wordt gewaarborgd.

Wat was de grootste uitdaging bij de planning van deze stadswoningen?

Bij stadswoningen is het, in tegenstelling tot bij klassieke eengezinswoningen, van belang optimaal gebruik te maken van de hoogte. Dit vormde dan ook ons uitgangspunt. We zochten een oplossing waarmee we ruimtes opnieuw konden definiëren en verbindingen konden creëren, tussen de verschillende ruimtes en de afzonderlijke woonlagen, maar ook met de omgeving. We vonden het belangrijk dat de verdiepingen niet eenvoudigweg op elkaar werden gestapeld, maar dat alle ruimtes op een of andere manier met elkaar in verbinding zouden staan. De uitdaging was voor ons dus een opeenstapeling van woonlagen te bouwen die niet als zodanig wordt waargenomen, efficiënt gebruik te maken van de hoogte en verbindingen te creëren.


"Daarbij lag de focus op het creëren van een samenhangende, harmonieuze buitenkant, waarin tegelijkertijd de individualiteit van de afzonderlijke woningen wordt gewaarborgd."


Hoe hebt u dit in de praktijk omgezet?

We hebben vides en verspringende etages gecreëerd die niet alleen met elkaar, maar ook met het omliggende landschap in verbinding staan. Woonlagen met een soort doorkijk. De vide verbindt de verschillende verdiepingen met elkaar. Door het trappenhuis in de vide te integreren, wordt dit ook in de hoogte goed voelbaar. De verbinding tussen de ruimtes wordt van beneden tot boven doorgezet. Bovendien is er op weg naar boven op iedere verdieping een kleine beloning ingebouwd: een doorkijkje naar buiten. De standaard klim naar boven verandert zo in een soort ontdekkingsreis. En die verbinding met de natuur uit zich natuurlijk niet alleen in deze mooie uitzichten, men kan ook vanuit alle ruimtes aan de zuidzijde naar buiten stappen. Bovendien beschikt iedere woning over een toegang naar het terras en dakterras met opnieuw een prachtig uitzicht. Naast de verbindingen tussen de afzonderlijke ruimtes speelde deze verbinding met de omgeving voor ons een absolute hoofdrol.

 

Neubau-Hafenquartier-Berlin-Mitte-11.jpg
Neubau-Hafenquartier-Berlin-Mitte-03.jpg
Neubau-Hafenquartier-Berlin-Mitte-08.jpg

 

Op welke traditie hebt u teruggegrepen bij uw ontwerp voor deze stadswoningen en waardoor liet u zich inspireren?

Stadswoningen zijn eigenlijk de oorspronkelijkste vorm van stedelijke bebouwing. En daar hebben wij op teruggegrepen. Daarbij hebben we ons heel duidelijk laten inspireren door Nederlandse voorbeelden. In Nederland heeft de traditie van stadswoningen veel langer standgehouden dan bijvoorbeeld in Duitsland, waar ze vaak door appartementencomplexen werden verdrongen. Ook nu zijn er in Amsterdam, Delft en Utrecht nog talrijke mooie voorbeelden te zien van stadswoningen die er eigenlijk uitzien als een op zichzelf staand woonhuis, elk met eigen deuren en een eigen stukje grond.

Het idee voor deze stadswoningen vloeide voort uit een van mijn studieprojecten. Onze professor had een tijdje in Nederland gewoond en vertelde ons over de voordelen van de Nederlandse bouwwijze. In Nederland gaat men bijvoorbeeld heel anders om met plaats en ruimte. Binnen dit studieproject onderzocht ik hoe je bij een stadswoning met ruimte omgaat en op een zeer kleine oppervlakte een complete woning kunt creëren. Met het complex in het Hafenquartier hebben we hier als het ware op voortgeborduurd.

 

Neubau-Hafenquartier-Berlin-Mitte-12.jpg
Neubau-Hafenquartier-Berlin-Mitte-10.jpg

 

Welke rol speelden de materialen bij het vormgevingsconcept van de stadswoningen?

We hebben alle materialen met zorg geselecteerd om een zo duurzaam mogelijk gebouw te creëren dat er ook over vijftig jaar nog goed uitziet. We wilden alleen materialen gebruiken die zowel qua uiterlijk als kwaliteit bestand zijn tegen de tijd en een authentieke en sfeervolle uitstraling hebben. Wat kleur betreft bleven we zeer dicht bij het natuurlijke karakter van de materialen. Voor de façade gebruikten we hout, baksteen, pleisterwerk en gepatineerd koper. De metalen delen hebben een kenmerkende metallic glans, het hout een echte houttint en de bakstenen zien eruit zoals ze uit de oven komen. Binnen is veel met hout en keramische tegels gewerkt en ook weer gekozen voor tinten die zo dicht mogelijk bij het natuurlijke karakter van het materiaal liggen.

 


"We hebben alle materialen met zorg geselecteerd om een zo duurzaam mogelijk gebouw te creëren dat er ook over vijftig jaar nog goed uitziet."

Neubau-Hafenquartier-Berlin-Mitte-09.jpg

 

Waarom hebt u in de badkamer, keuken en entree gekozen voor tegels van de firma Mosa?

Met Mosa konden we perfect voldoen aan de voorwaarde van een duurzaam en natuurlijk product dat tegelijk uiterst veel variatie biedt. De onderneming biedt binnen haar assortiment een fantastisch en uitgebreid palet van natuurlijke tinten. Hier is niet ieder grijs hetzelfde, soms zijn het maar fijne nuances binnen een tint die haar een geheel andere uitstraling geven. Je zou je kunnen afvragen waarom ze wel twintig verschillende grijstinten produceren. Maar voor mij als architect is het een luxe die andere fabrikanten niet bieden en die mij in staat stelt kleine aanpassingen door te voeren en een bepaald product precies zo in te zetten als ik dat wil.

Bovendien lukt het Mosa iedere tegel een unieke look te geven, terwijl meerdere tegels samen toch altijd een homogeen geheel vormen. De tegels van Mosa hebben geen opgedrukt patroon, maar beschikken over een gewenste afwijking in het oppervlak die tijdens het bakken ontstaat. Elke tegel is dus een individueel, uniek product.

De oppervlakken lijken zeer sterk op natuursteen, maar dan met de voordelen van een kunstmatig vervaardigde steen die met zijn extreem harde oppervlak zeer sterk en bestand is tegen chemische reinigingsmiddelen en slijtage. Zo zal de tegel niet verbleken of verkleuren en blijft hij jarenlang mooi. En dat betekent voor ons architecten een extra stukje zekerheid bij de planning.

De stabiele kwaliteit van Mosa blijkt overigens ook uit het voegbeeld. Door de strakke randafwerking en geslepen zijkanten is een minimale voegbreedte mogelijk, bij Terra Maestricht is dat bijvoorbeeld slechts twee millimeter.

 

Neubau-Hafenquartier-Berlin-Mitte-02.jpg
Hafenquartier-Berlin-Mitte-home02.jpg

 

Op basis van welke criteria hebt u de betreffende tegels uitgekozen?

Met het idee van een tijdloze, natuurlijke uitstraling als uitgangspunt hebben we voor de badkamers drie hoofdlijnen bepaald. Voor elk van deze hoofdlijnen ontwikkelden we een ander materiaal- en kleurconcept: van helder en puur tot organisch en speels. Zo hebben we steeds de betreffende tegel uitgekozen die qua materiaal, kleur, oppervlak en vorm een bepaald gevoel uitstraalt. Daarbij speelden we ook met contrasten en combineerden we verschillende vormen en kleuren, zoals rond met hoekig, hout met tegels of lichte met donkere tinten, die doordat ze uit één kleurserie komen toch bij elkaar passen. De huiseigenaren hadden de keuze uit deze drie badkamertypes, maar konden natuurlijk ook eigen wensen inbrengen.

 

U hebt gekozen voor de collecties Terra Beige & Brown en Terra Maestricht. In hoeverre hebben deze collecties bijgedragen aan de realisatie van uw idee?

Deze ongeglazuurde tegels voldoen perfect aan de voorwaarde van een product met een natuurlijke look en feel. Ze onderscheiden zich namelijk niet alleen door hun uitgebalanceerde kleurnuances, maar hebben ook een zeer natuurlijke look die dicht in de buurt komt van die van natuursteen.

Beide collecties combineren hun natuurlijke karakter met een individuele uitstraling. Bij Terra Maestricht is iedere tegel verschillend dankzij een speciaal ontwikkelde techniek, het Ultragres-procedé, zodat een zeer natuurlijk effect ontstaat. De collectie Terra Beige & Brown-stroken sluit goed aan bij ons vormgevingsconcept, omdat het lijnenspel van formaten en tinten een bijzonder en tegelijk authentiek oppervlak oplevert.



"Deze ongeglazuurde tegels voldoen perfect aan de voorwaarde van een product met een natuurlijke look en feel."

Projectdetails
Project: Hafenquartier Berlin Mitte
Architect: Behzadi + Partner Architekten BDA en Torsten Hentsch
Locatie: Berlijn (Duitsland)
Oppervlakte: 263-340 en 384-495 m²
Oplevering: 2012
Mosa-serie: Terra Beige & Brown, Terra Maestricht
Meer informatie

Wij stellen hoge eisen aan de advisering en ondersteuning. Dit betekent dat we actief het gesprek opzoeken en interesse tonen in wat u beweegt. U heeft vragen over dit projecten of de mogelijkheden voor uw project bespreken?

Contact Mosa